Dit is het verhaal van Dr. Eva Ehmoser, een biologe die gespecialiseerd is in biomaterialen vanuit een moleculair (nano) perspectief. Ze heeft een gevarieerde carrière achter de rug en heeft in verschillende prestigieuze instellingen over de hele wereld gewerkt. Het werk van Dr. Eva Ehmoser aan het Institute of Synthetic Bioarchitectures richt zich op het onderzoeken van de toepasbaarheid van natuurlijke materialen, het beoordelen van de risico's van nanomaterialen en het ontwikkelen van moleculaire toolkits voor diagnostische en therapeutische doeleinden. In dit interview legt Dr. Eva Ehmoser haar passie uit voor het vinden van oplossingen voor complexe uitdagingen en toont ze haar verlangen om haar ideeën om te zetten in tastbare innovaties. Ook legt ze uit met welke uitdagingen ze te maken heeft gehad als vrouwelijke wetenschapper en innovator.

• Kun je iets over jezelf en je achtergrond vertellen?

Ik ben bioloog van opleiding en ben specialist geworden op het gebied van biomaterialen vanuit een moleculair (nano) perspectief. Mijn carrière is een lange en kronkelige weg geweest: Ik verhuisde van de Universiteit van Hannover via Mainz Max Planck voor polymeerchemie naar München, MPI für Biochemie, vervolgens naar Tokio, Japan bij het RIKEN-instituut, Singapore met IMRE@ASTAR en uiteindelijk kwam ik naar Wenen om een oproep te krijgen van de BOKU Universiteit voor NanoBiotechnologie. Ik heb het Instituut voor synthetische bioarchitecturen (SyBIO) opgericht, waar we natuurlijke materialen onderzoeken op hun toepasbaarheid, risicobeoordelingen uitvoeren voor nanomaterialen en bio-engineering uitvoeren voor moleculaire toolkits voor diagnostische of therapeutische doeleinden.

• Wat motiveerde je om innovator te worden?

Ik hou van oplossingen! Ik ben in mijn leven zo vaak geconfronteerd met vragen waarop ik dankzij mijn achtergrond het antwoord had. De laatste jaren heb ik de kracht hervonden om mijn ideeën op te schrijven, in de vorm van patenten. Eigenlijk ben ik altijd al een innovator geweest, maar ik wist niet waar ik mijn innovaties moest toepassen. Er kwam een moment in mijn leven dat ik me niets meer aantrok van wat er van mij verwacht werd als universiteitsprofessor, zoals administratief werk, lesgeven en het schrijven van beurzen. Ik begon gewoon te doen waar ik echt goed in was: ideeën bedenken. En precies op het juiste moment in mijn leven kwam ik bij de BOKU terecht, wat echt een zeer toegepaste universiteit is. In de afgelopen jaren is het een hele fijne omgeving geworden voor mij, mijn onderzoek en mijn uitvindingen!

• Hoe past intellectueel eigendom (IE) in je doelstellingen?

Perfect! Ik ben zo'n fan van het Humboldt Principe! En daar gaan we: de ontwikkeling van intellectueel eigendom (IE) is een complex proces, en het past perfect bij het idee van onderzoeksgestuurd onderwijs. Denk aan de IE-databases als een enorme educatieve bron! Het is toegankelijk voor iedereen met toegang tot internet of eten, om langs de bibliotheken van de octrooibureaus te lopen. Ik weet zeker dat IE een grote bron van kennis en inspiratie is, en het belang ervan wordt nog steeds onderschat.

• Welke IE-rechten heb jij? Hoe ben je erachter gekomen wat IE is en wat je moest doen om je bedrijf(en)/merk te beschermen?

Mijn IE-rechten hebben te maken met polymersoom voor de ontwikkeling van vaccins, en twee hebben te maken met membraaneiwitsynthese en -insertie. Ik denk dat er in totaal zes patenten zijn onder mijn (voormalige) naam Eva Sinner. En nu heb ik twee aanvragen: een 'nieuwe insectenwerende samenstelling', die ik probeer om te zetten in een bedrijf voor mezelf, en een tandheelkundig implantaat (materiaal) gerelateerd octrooi, waar BOKU nog steeds verantwoordelijk voor is.

• Bent u als vrouwelijke wetenschapper en innovator voor unieke uitdagingen komen te staan?

Ik denk dat ik meer heb moeten vechten om erkenning te krijgen, maar uiteindelijk heb ik veel meer erkenning gekregen dan veel van mijn mannelijke collega's. Het heeft me vele jaren gekost om een eigen bedrijf te ontwikkelen. Het heeft me vele jaren gekost om een onafhankelijke status te ontwikkelen zonder dat ik 'uit te knijpen' was qua middelen. Er is een natuurlijke mindset bij mannelijke collega's, en zelfs vrienden, om de kwaliteit en originaliteit van de wetenschappelijke output te verwaarlozen. Vooral wanneer je dominante collega's ontmoet die je in de meerderheid zijn bij relevante beslissingen. Ik heb ook geleerd dat de meeste gedragingen (zelfs als ze niet gerelateerd zijn aan geslacht) onbedoeld zijn, maar dat ze wel een negatieve invloed hebben op je mindset en creativiteit en natuurlijk je omgeving op een ongewenste manier veranderen. Na jaren van constante strijd leerde ik verschillende manieren om te reageren. Het zijn vriendschap en professionele coaching die mijn gezondheid en mijn vermogen om echt moeilijke tijden te overleven hebben gered. En nog steeds, als vrouw (als volledig hoogleraar), ook al ben ik ondergedompeld in een mannelijke omgeving, zou ik mijn situatie als vrij veilig en comfortabel categoriseren.

• Wat is volgens u de beste manier om vrouwelijke ondernemers en vernieuwers te empoweren en aan te moedigen?

Hen begeleiden van berusting naar hoop en hen bewust maken van hun mogelijkheden. We moeten er ook voor zorgen dat ze ervan genieten! Het is zo belangrijk om niet vanuit een 'hoek van medelijden' te handelen, maar juist de kans te omarmen om een soms andere manier van denken toe te passen op problemen. Geloven in je eigen krachten en competenties is zo'n geweldig en krachtig gevoel. We moeten geen 'tweederangs man' worden, maar in plaats daarvan genieten van de verschillen en de diversiteit van mensen en een humanistische weergave van onszelf en onze gewaardeerde collega's toepassen. Uiteindelijk gaat het om wetenschap en, in essentie, het vinden van oplossingen en antwoorden! Ik hoop dat we binnenkort geen vrouwenondersteunende wetten en quota's meer nodig zullen hebben. Ik hoop zo erg dat we, na decennia van strijd, alleen nog maar 'normaliteit' en 'natuurlijkheid' nodig hebben om respectvol samen te werken en te leven als mensen.

• Welk advies heb je voor andere aspirant vrouwelijke ondernemers en wetenschappers om ervoor te zorgen dat ze slagen in hun reis, of het nu in het bedrijfsleven is of in de wetenschap (of allebei?)

Het ontwikkelen van vaardigheden en competenties is de sleutel. Een carrière beginnen en slagen en dan competentie moeten imiteren is het ergste wat je kan overkomen. Er is geen echt leven in het verkeerde!' is een uitspraak - ik denk dat hij van Janis Joplin komt. En deze uitspraak is zo waar! Ik zou willen dat iedereen echt en eerlijk is over zijn eigen capaciteiten en er trots op is. Als je je dan bewust bent van en gelooft in je eigen kunnen, kun je een vriend zijn die na verloop van tijd steun biedt en ontvangt, en zul je in staat zijn om levenslange vriendschappen in stand te houden. Als je ernaar streeft om 'groots' te spelen, is het belangrijk om een goede basis te hebben en dit betekent dat je je moet concentreren op kennis en deze zo goed mogelijk moet absorberen .