Ladarba tiskopri li d-drittijiet tal-PI tiegħek inkisru, huwa kruċjali li taġixxi malajr. Ftakar li, bħala sid ta’ PI, hija r-responsabbiltà tiegħek li tiddefendiha jekk xi ħadd juża l-assi intanġibbli tiegħek mingħajr il-permess tiegħek, jew intenzjonalment jew b’mod mhux intenzjonat. Aġixxi malajr jekk tissuspetta ksur. Iddefendi d-drittijiet tiegħek u pproteġi n-negozju tiegħek.

Żomm f’moħħok li l-azzjonijiet li tista’ tieħu jvarjaw skont it-tip ta’ PI, il-pajjiż li fih hija rreġistrata l-PI tiegħek kif ukoll it-tip ta’ ksur li tiltaqa’ miegħu. Dan l-artiklu jiffoka l-aktar fuq l-opzjonijiet disponibbli jekk it-trademarks jew id-disinji rreġistrati tiegħek ikunu qed jinkisru. F’dak li għandu x’jaqsam mad-drittijiet tal-awtur, dawn il-Mistoqsijiet Frekwenti jistgħu jkunu utli.

Tipi ta’ ksur

Hemm modi differenti kif partijiet terzi jistgħu jiksru d-drittijiet tal-PI tiegħek bħal:

• prodotti ta’ kontrafazzjoni u ta’ replika;

• impustura ta’ ditta, pereżempju, meta impostur joħloq paġna jew kont fuq il-media soċjali li jkollu u jippretendi li jkun ditta, bl-użu tal-kont biex jikseb il-fiduċja fil-konsumaturi jew biex iwettaq attivitajiet oħra li jagħmlu ħsara lid-ditta fil-mira;

• piraterija, użu mhux awtorizzat jew riproduzzjoni ta’ xogħol ta’ ħaddieħor.

Il-ksur jista’ jkun mhux intenzjonat u t-tilwim fil-qasam tal-PI jista’ jseħħ fi kwalunkwe ħin. Fi kwalunkwe każ ta’ ksur, nirrakkomandaw bis-sħiħ li jiġi involut prattikant tal-liġi li jispeċjalizza fil-PI.

Ikkonsulta prattikant tal-liġi li jispeċjalizza fil-PI

Il-każijiet ta’ ksur tal-PI huma kumplessi, b’mod partikolari meta jkun involut aktar minn pajjiż wieħed. Il-prattikanti tal-liġi jistgħu jgħinuk tinnaviga l-azzjonijiet legali li tista’ tieħu biex tiġġieled il-ksur tad-drittijiet tal-PI tiegħek, inkluż it-tħejjija ta’ ittri ta’ waqfien u ebda tkomplija, il-prevenzjoni ta’ ksur futur, jew it-teħid ta’ passi legali xierqa biex tiddefendi lilek innifsek minn allegazzjonijiet ta’ ksur.

Appoġġ personalizzat u bla ħlas għall-PI huwa disponibbli f’ħafna pajjiżi permezz tas-sit web tal-EUIPO u jista’ jservi bħala l-ewwel punt ta’ kuntatt għalik. Alternattivament, filwaqt li ma tirrappreżentax appoġġ legali, tista’ tikkonsulta wkoll il-Helpdesk Ewropew tal-PI.

Soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (ADR)

Is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (ADR), bħall-medjazzjoni, tista’ tkun rotta interessanti li għandha tiġi kkunsidrata minflok jew qabel ma l-każ jitressaq il-qorti. Normalment, tkun aktar rapida, aktar kosteffiċjenti u flessibbli, u tgħin biex tiġi ppreservata r-relazzjoni kummerċjali mal-parti li wettqet il-ksur. Barra minn hekk, l-użu tal-ADR spiss jippermetti lill-partijiet jilħqu soluzzjoni li tissodisfa l-interessi kummerċjali reali taż-żewġ partijiet, li jistgħu ma jiġux solvuti fi proċedimenti tal-qorti. Għal tilwim relatat ma’ trademarks tal-Unjoni Ewropea (EUTMs) jew disinji rreġistrati tal-UE (EUDRs), l-EUIPO joffri servizzi tal-ADR lill-partijiet kollha involuti fi proċedimenti bejn il-partijiet quddiem il-Bordijiet tal-Appell u, esklussivament lill-SMEs, lill-partijiet involuti fi proċedimenti ta’ oppożizzjoni, kanċellazzjoni u/jew invalidità tad-disinji. L-EUIPO għandu joffri servizzi ta' medjazzjoni għal oppożizzjoni u appell fi proċeduri ta' GI (l-Art. 25 u 33 tar-Regolament 2023/2411 applikabbli mill-1 ta' Diċembru 2025). Is-servizzi tal-ADR tal-EUIPO huma pprovduti mingħajr ebda spiża addizzjonali lill-partijiet. Filwaqt li t-tilwima pendenti trid tikkonċerna EUTMs u/jew disinji rreġistrati tal-UE (EUDRs), il-partijiet jistgħu jinkludu fil-proċess ta' riżoluzzjoni drittijiet oħra tal-IP (bħal drittijiet tal-awtur, ismijiet ta' dominju u privattivi) jew kwalunkwe tilwima pendenti oħra relatata bejniethom fi kwalunkwe ġurisdizzjoni. Dan huwa valur miżjud tal-użu tas-servizzi tal-ADR offruti mill-EUIPO.

Huwa importanti li wieħed jinnota li l-proċessi tal-ADR huma volontarji u ż-żewġ partijiet jeħtieġ li jaqblu li jissottomettu t-tilwima lill-ADR (bħala eċċezzjoni jista’ jkun hemm każijiet speċifiċi meta l-ADR tkun obbligatorja fil-leġiżlazzjoni nazzjonali). B’riżultat ta’ dan, din il-proċedura tirrikjedi rieda ta’ kooperazzjoni miż-żewġ partijiet.

Proċedimenti ġudizzjarji

Jekk is-soluzzjoni tat-tilwima b'mod amikevoli ma tkunx fattibbli fil-każ tiegħek, hemm mezzi legali oħra disponibbli. Għall-ksur tad-drittijiet tal-awtur, tat-trademarks, tad-disinji, tal-privattivi u tas-sigrieti kummerċjali, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-UE, tista’ tibda proċedimenti ċivili quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti.

Għal każijiet transfruntiera fl-UE, hemm regolamenti speċifiċi li jiddeterminaw il-ġuriżdizzjoni^[1] (jiġifieri, liema qorti għandha teżamina l-każ tiegħek) u l-liġi applikabbli^[2] (jiġifieri, liema liġijiet il-qorti għandha tapplika fil-każ tiegħek). Fir-rigward tal-ġuriżdizzjoni, ir-regola ġenerali għall-ksur tal-PI hija li persuni domiċiljati fi Stat Membru tal-UE jistgħu jiġu mħarrka jew f’dak l-Istat Membru jew fl-Istat Membru fejn seħħ jew jista’ jseħħ il-ksur. L-għażla tal-qorti jista’ jkollha impatt fuq it-territorju li fih ordni maħruġa mill-qorti tista’ tiġi infurzata.

Il-liġi applikabbli tiddependi fuq il-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tad-dritt tal-PI miksur. Jekk il-pretensjoni tirnexxi u l-qorti tikkonferma li seħħ ksur tal-PI, tista’, skont iċ-ċirkostanzi tal-każ, toħroġ mandat ta’ inibizzjoni kontra l-kontraventur. Din l-ingann għandha l-għan li twaqqaf il-kontinwazzjoni tal-ksur. F'sentenza finali dwar każ, qorti tista' wkoll tiddeċiedi li l-oġġetti li jiksru d-drittijiet tal-awtur iridu jitneħħew mis-suq jew jinqerdu. Barra minn hekk, il-qorti tista’ tordna lill-kontraventur biex iħallas għad-danni b’mod xieraq għad-dannu li tkun ġarrabt minħabba l-ksur.

Barra minn hekk, ksur serju tal-PI f’ħafna pajjiżi, bħall-plaġjariżmu, il-piraterija jew il-bejgħ ta’ prodotti kontrafatti, jista’ jirriżulta f’responsabbiltà kriminali. Tista’ tirrapporta l-ksur jew saħansitra tibda prosekuzzjoni privata, skont il-ġuriżdizzjoni.

Ksur online

Il-ksur online jista’ jkopri firxa wiesgħa ta’ xenarji, hawnhekk se niffukaw fuq l-użu tar-riżorsi online biex jiġu kkummerċjalizzati oġġetti kontrafatti jew piratati. Dan il-ksur jista’ jkun partikolarment ta’ ħsara peress li jippermetti d-disseminazzjoni immedjata ta’ kontenut u oġġetti illegali fost l-utenti tal-Internet madwar id-dinja. Barra minn hekk, l-infurzar tal-ksur tad-drittijiet tal-PI fuq l-Internet jista’ jkun partikolarment ta’ sfida. Biex jappoġġaw lis-sidien tal-PI, il-fornituri diġitali kbar bħall-magni tat-tiftix, il-pjattaformi tal-media soċjali, u s-swieq online, żviluppaw ir-regoli u l-politiki tagħhom stess immirati lejn il-prevenzjoni tal-ksur tal-PI. Skont il-pjattaforma, l-utenti jistgħu jirrapportaw ksur permezz ta’ formoli apposta, APIs, jew permezz ta’ email. Normalment, il-pretensjoni għandu jkun fiha speċifikazzjoni tad-dritt tal-PI li jkun inkiser u deskrizzjoni qasira tan-natura tal-ksur.

L-iskemi tal-pjattaformi diġitali nfushom ma jiġġeneraw l-ebda dritt ta’ proprjetà intellettwali. Sabiex isegwi pretensjoni b’suċċess, l-utent għandu jkollu drittijiet tal-PI validi f’ġuriżdizzjoni rilevanti u jkun jista’ jagħti prova tagħha (pereżempju, fil-każ ta’ trademark irreġistrata ma’ uffiċċju tal-PI, il-parti offiża għandha tirreferi għar-reġistru rispettiv).

Il-kontenut ta’ ksur normalment jitħassar wara li l-pjattaforma tal-internet tidentifika l-pretensjoni bħala valida. F’każijiet serji jew ripetuti, jistgħu jiġu applikati sanzjonijiet oħra skont il-politika tal-pjattaforma, bħat-tħassir jew is-sospensjoni ta’ kont. Għal aktar informazzjoni dwar il-proċeduri adottati mis-swieq ewlenin tal-kummerċ elettroniku tal-UE, ara: Il-protezzjoni tad-drittijiet tal-PI tiegħek fuq is-swieq tal-kummerċ elettroniku.

Għal aktar informazzjoni, ara: Il-PI tiegħi hija protetta fuq l-Internet?

Ikkuntattja lill-awtoritajiet doganali

Tista’ titlob lill-awtoritajiet doganali jieħdu azzjoni fir-rigward ta’ oġġetti suspettati li jiksru d-DPI tiegħek, billi tippreżenta Applikazzjoni għal Azzjoni (AFA) permezz tal-IPEP (il-Portal tal-Infurzar tal-PI), il-pjattaforma tal-UE bla ħlas, multilingwi u sigura li tindirizza l-kwistjonijiet tal-infurzar tad-DPI.

Links utli:

Żur il-Portal tal-Infurzar tal-Proprjetà Intellettwali tal-EUIPO għal appoġġ.

Ismijiet tad-dominju

Jekk xi ħadd jirreġistra isem ta’ dominju li jikser id-drittijiet tal-PI tiegħek, bħal isem ta’ dominju li jkun fih it-trademark irreġistrata tiegħek, tista’ jew tmur il-qorti jew tuża rimedji tal-ADR. Il-biċċa l-kbira tan-nies jagħżlu li jikkontestaw ir-reġistrazzjoni ta’ isem ta’ dominju permezz tal-ADR minħabba li ġeneralment tkun aktar rapida u aktar konvenjenti. Il-possibbiltajiet li tirbaħ it-tilwima huma ogħla jekk għandek trademark, isem kummerċjali, isem il-kumpanija, kunjom, eċċ. assoċjati mal-isem tad-dominju. Il-proċeduri tal-ADR applikabbli jiddependu mill-estensjoni tad-dominju (eż., .com jew .eu). Għal tilwim dwar l-isem tad-dominju .eu, tista’ ssib aktar informazzjoni fuq is-sit web tal-EURid.

X’għandi nagħmel jekk inkun fuq in-naħa l-oħra?

Jekk issir taf li qed tikser id-drittijiet tal-PI ta’ persuna oħra u l-akkużi huma ġustifikati, għandek tagħmel il-bidliet meħtieġa fl-attivitajiet tan-negozju tiegħek biex twaqqaf il-ksur mill-aktar fis possibbli (eż., billi tħassar il-kontenut li jikser il-liġi mis-sit web tal-kumpanija tiegħek). Jekk is-sid tad-drittijiet tal-PI jiddeċiedi li jressaq kawża kontrik, azzjoni rapida tista’ taħdem favur tiegħek.

Barra minn hekk, li turi rieda tajba biex jissolva l-kunflitt ta’ ksur, il-fatt li wieħed ikun risponsiv u jipprovdi lis-sid tal-PI bl-informazzjoni mitluba jista’ jfisser li fl-aħħar mill-aħħar dawn jiddeċiedu li ma jiħdux azzjonijiet legali formali kontrik. Barra minn hekk, jista’ jiġi kkunsidrat ftehim ta’ liċenzjar.

F'każ li ma taqbilx mal-akkużi ta' ksur, tista' tiddefendi l-pożizzjoni tiegħek fin-negozjati, fl-ADR, jew fil-qorti.

Fi kwalunkwe każ li tiġi akkużat bi ksur ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali ta' parti terza, huwa rrakkomandat ħafna li tfittex parir u assistenza mingħand espert fil-proprjetà intellettwali (konsulent legali jew avukat tal-brevetti). Bħala l-ewwel punt tista' tipprova tikkuntattja s-servizz ta' pariri bla ħlas dwar il-proprjetà intellettwali (hawn).

_{[1] Ir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġuriżdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (riformulazzjoni).}

_{[2] Regolament (KE) Nru 864/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Lulju 2007 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet mhux kuntrattwali (“Ruma II”).}

Links utli:

Żur il-Portal tal-Infurzar tal-IP tal-EUIPO għall-appoġġ.